Het voormalige Julianaziekenhuis aan de Stationsweg in Ede heeft een belangrijke rol gespeeld in de ontwikkeling van de gezondheidszorg in Ede. Wat in 1932 begon als een klein particulier ziekenhuis in een villa, groeide uit tot een modern ziekenhuis met ongeveer 190 bedden. In 2000 verhuisde het ziekenhuis naar het nieuwe Ziekenhuis Gelderse Vallei. Op de vrijgekomen locatie werd later het appartementencomplex Julianapark gebouwd.

Villa Dalvey | 1932-1959

In 1932 huurden twee Rotterdamse verpleegsters, Van As en Snieder, de witte villa Dalvey aan de Stationsweg. Het gebouw had eerder de naam Heideoord gedragen. Zij begonnen er een rusthuis dat ook zieken kon opnemen. De instelling beschikte aanvankelijk over twee ziekenzalen, één voor mannen en één voor vrouwen, met elk zes bedden. De voorzieningen waren eenvoudig. Een provisiekamer werd ingericht als laboratorium en de badkamer werd tevens als verloskamer gebruikt. Zuster Snieder vertrok na enige tijd en werd opgevolgd door zuster Verduyn. In januari 1935 werd de instelling officieel geopend door burgemeester C.O.Ph. baron Creutz. Er kwam koninklijke toestemming om de naam Juliana Ziekenhuis te voeren, genoemd naar de toenmalige prinses Juliana.

Het ziekenhuis groeide snel. In 1937 waren er al ongeveer dertig bedden. De behoefte aan medische zorg nam toe door de groei van Ede, onder andere door de uitbreiding van de industrie en de komst van nieuwe inwoners. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd het ziekenhuis beschadigd. Daardoor kon het gebouw niet volledig worden gebruikt. Het duurde tot september 1947 voordat de deuren aan de Stationsweg weer volledig opengingen. Na de oorlog werd de capaciteit verder uitgebreid tot ongeveer 59 bedden. De oude villa bleek steeds minder geschikt voor de groeiende ziekenhuiszorg.

In de jaren vijftig werd besloten het bestaande ziekenhuis ingrijpend te vernieuwen. De oorspronkelijke villa werd in 1959 afgebroken om plaats te maken voor een groter ziekenhuisgebouw.

Circa 1956 | met rechts nog meer bijgebouwen | Bron: Historisch Museum Ede

Nieuwbouw | 1959-1987

Op 11 september 1959 vond de officiële opening plaats door de commissaris van de Koningin in Gelderland. Het nieuwe ziekenhuis had een capaciteit van ongeveer 142 bedden. De bouwkosten bedroegen circa 2,2 miljoen gulden. De nieuwbouw betekende een grote verandering. In plaats van een tot ziekenhuis verbouwde villa beschikte Ede nu over een speciaal voor medische zorg ontworpen gebouw, met meer ruimte voor patiënten, behandelingen en ondersteunende diensten. Ook de huisvesting van verpleegkundigen werd belangrijker. In de jaren zestig werd aan de overkant van de Stationsweg een zusterhuis gebruikt. Later werd op het eigen ziekenhuisterrein een grote personeelsflat gebouwd.

Het ziekenhuis bleef zich uitbreiden. Op 8 september 1971 werd een nieuwe uitbreiding officieel geopend door prinses Margriet. Het ging om een belangrijke modernisering van het ziekenhuiscomplex. Door de opeenvolgende bouwfasen ontstond een samengesteld complex met verschillende bouwdelen. Op historische foto's is onder meer de kinderafdeling aan de zuidzijde zichtbaar. Onder een deel van het gebouw liep oorspronkelijk het Zwarte Laantje, dat later werd afgesloten. In deze periode werkten er meer dan tweehonderd mensen in het ziekenhuis.

Na 1971 volgden opnieuw aanpassingen en uitbreidingen. Rond 1980 beschikte het Julianaziekenhuis over ongeveer 190 bedden. Het ziekenhuis was inmiddels een omvangrijk complex geworden, met meerdere gebouwen en voorzieningen voor personeel en patiënten. De mogelijkheden om op de bestaande locatie nog verder uit te breiden waren echter beperkt. Uiteindelijk werd besloten niet opnieuw grootschalig aan de Stationsweg te bouwen, maar de ziekenhuiszorg in de regio samen te brengen in een nieuw ziekenhuis.

Van fusie tot verhuizing en sloop | 1987-2002

In 1987 fuseerde het Julianaziekenhuis met het Streekziekenhuis in Bennekom en het Pieter Pauwziekenhuis in Wageningen. In 1990 sloot ook het Julianaziekenhuis van Veenendaal zich aan. De vier ziekenhuizen zouden uiteindelijk worden samengebracht in één modern ziekenhuis. In 1997 begon de bouw aan de Willy Brandtlaan in Ede. Op 26 september 2000 werden de laatste patiënten van het Julianaziekenhuis overgebracht naar het nieuwe Ziekenhuis Gelderse Vallei. Tijdens deze omvangrijke verhuizing werden ongeveer 120 patiënten uit de vier ziekenhuizen vervoerd. Het nieuwe ziekenhuis werd in maart 2001 officieel geopend door minister Els Borst.

Na de verhuizing verloor het omvangrijke ziekenhuiscomplex zijn functie. Tussen 2000 en 2002 werden de oude ziekenhuisgebouwen gesloopt. Het terrein werd vervolgens opnieuw ingericht voor woningbouw. Er verschenen drie appartementencomplexen, met gezamenlijk 50 luxe koopappartementen. De gebouwen kregen de namen Irene, Margriet en Emma. Het geheel werd ontworpen door het architectenbureau Leijh Kappelhoff Seckel Van Den Dobbelsteen uit Hengelo. In 2008 waren de gebouwen gereed en in 2009 betrokken de eerste bewoners hun appartementen. Daarmee kreeg het voormalige ziekenhuisterrein een volledig nieuwe bestemming.

Nieuwbouw appartementencomplex Julianapark | 2023 | Allard Bijlsma