In de wijk Maandereng staan deze gebouwen met de namen: Hendrikje, Marjon, Saskia, Isabella en Grietje. Ze behoren tot een groter complex van kleine appartementen aan de Rembrandtlaan, vlak bij winkelcentrum Stadspoort. De woongebouwen dateren uit 1988-1989. Ze werden gebouwd in opdracht van Woningbouwvereniging Ede, een van de voorlopers van het huidige Woonstede. Architect was K.W. Ganzevoort. Het maakt deel uit van de belangrijkste naoorlogse architectuur van Ede, voor het totale project de adressen Rembrandtlaan 128-186 en 188-306.

Foto's: Allard Bijlsma | 6 oktober 2026.

Het gaat hier om zogenoemde HAT-eenheden: Huisvesting voor Alleenstaanden en Tweepersoonshuishoudens. Dit woningtype was vanaf het midden van de jaren zeventig door de rijksoverheid gestimuleerd. Het idee was dat ook alleenstaanden en jonge tweepersoonshuishoudens een zelfstandige, maar betaalbare woning moesten kunnen krijgen. In Ede kwam deze woonvorm wat later goed op gang. Dat verklaart waarom de appartementen zo klein zijn. De woningen die ik terugvind, hebben doorgaans een woonoppervlak van ongeveer 37 tot 40 m², twee kamers en één slaapkamer. Een appartement in Hendrikje aan Rembrandtlaan 164 wordt bijvoorbeeld als 37 m² vermeld; Saskia aan nummer 138 als 40 m² en Marjon aan nummer 202 eveneens als een kleine tweekamerwoning.

Ganzevoort ontwierp geen grote galerijflat, maar een reeks relatief kleine blokken. Een standaardblok telt vier bouwlagen en vijftien appartementen, verdeeld over twee portieken. Op de begane grond werd een inpandige fietsenberging opgenomen. De architectuur werd bewust vrij eenvoudig gehouden. De gevels zijn hoofdzakelijk van baksteen. Opvallend zijn de gele baksteenbanden bij de portieken. Bovenaan kregen de gebouwen zogenaamde schijnkappen. Daardoor ogen ze minder als traditionele platte portiekflats en sluiten ze beter aan bij de kleinschalige opzet van Maandereng. Het cultuurhistorische onderzoek rekent ze dan ook tot de bouwstijl kleinschalige architectuur. 

De plaatsing van de flats is misschien nog interessanter dan de gebouwen zelf. Ze werden niet willekeurig langs de Rembrandtlaan neergezet. De architect en stedenbouwkundigen gebruikten ze als herkenningspunten bij de toegangen tot de wijk. Aan de noordzijde van Maandereng staan blokken bij hoeken en entrees van de wijk. Aan de zuidzijde werd een groep van zes blokken rond een pleintje geplaatst. Hier ontmoeten de Rembrandtlaan, als belangrijke autoroute, en de fietsroute in het verlengde van de Mesdagstraat elkaar, vlak bij winkelcentrum Stadspoort. De appartementengebouwen werken daardoor als een soort stedenbouwkundige poort naar Maandereng.

Dat poortidee kreeg zelfs een kunstzinnige uitwerking. Kunstenaar Jan Snoeck maakte hier het kleurrijke kunstwerk Keramische Poort, dat aansluit bij de functie van deze plek als entree van de wijk. De bouw past bovendien precies in de ontwikkeling van Maandereng. Op een foto van 14 maart 1981 is te zien dat aan de toekomstige Rembrandtlaan nog bouwketen stonden en dat de woningbouw in dit gedeelte van Maandereng net op gang kwam. Het bestemmingsplan voor Maandereng-Zuid dateert uit 1987; voor de HAT-woningen aan de Rembrandtlaan werd op 22 maart 1988 een afzonderlijke planuitwerking vastgesteld.

Uit het archief