De vroegere Openbare Lagere School aan het Maandereind was een van de belangrijkste onderwijsgebouwen van het oude Ede. De school werd in 1863 gebouwd en bleef ruim honderd jaar in gebruik voor het lager onderwijs. In 1967 verhuisde de school naar de Sijsseltselaan, waar zij later de naam Callunaschool kreeg. Het oude gebouw werd vervolgens gebruikt door andere onderwijsinstellingen en de gemeente Ede, totdat het in januari 1978 werd afgebroken voor de aanleg van winkelcentrum de Maanderpoort. In deze rubriek aandacht aan verdwenen, verplaatste of hernoemde basisscholen binnen Ede. Alle recente foto's: (c) Allard Bijlsma.

De geschiedenis van het openbaar onderwijs in Ede gaat verder terug dan 1863. In 1826 werd een openbare school ingericht in de toren van de Oude Kerk. De omstandigheden waren er verre van ideaal. Het lokaal was donker, weinig comfortabel en kon in de winter nauwelijks worden verwarmd. Later werd onderwijs gegeven in een gebouw schuin tegenover de Oude Kerk. Naarmate het aantal leerlingen toenam, werd ook dit onderkomen te klein. Daarom besloot de gemeente een nieuwe, speciaal voor het onderwijs ontworpen school te bouwen aan het Maandereind. In 1862 legde burgemeester jonkheer Anton Willem van Borssele de eerste steen. Het nieuwe gebouw werd in 1863 geopend en bood plaats aan maar liefst 298 leerlingen. Voor Ede, dat toen nog een betrekkelijk klein dorp was, betekende dit een belangrijke verbetering van het onderwijs.

De school stond aan het begin van het Maandereind, niet ver van de aansluiting met de Stationsweg. Het gebouw was opgetrokken uit baksteen en had grote ramen die de klaslokalen van daglicht voorzagen. Achter het schoolgebouw lag het schoolplein. Hier stond ook de woning van het schoolhoofd. Het hoofd van de school woonde daardoor direct bij zijn werkplek, zoals in de negentiende eeuw gebruikelijk was. In 1929 werd het schoolgebouw ingrijpend verbouwd. De school bleef daarna nog bijna veertig jaar in gebruik.

Op 17 april 1967 verhuisde de Openbare Lagere School naar een nieuw gebouw aan de Sijsseltselaan, achter het Openluchttheater. De school kreeg later de naam Callunaschool. De verhuizing betekende het einde van meer dan een eeuw openbaar lager onderwijs in het gebouw aan het Maandereind.

Het gebouw werd van 17 april 1967 tot 1 juli 1969 als dependance gebruikt voor de Tweede Christelijke MULO, later MAVO, aan de W.J. Bitterstraat. Deze school kampte met ruimtegebrek en gebruikte daarom tijdelijk lokalen aan het Maandereind. Na 1969 verhuisde de dependance naar het houten gebouw van de voormalige Kweekschool aan de Brouwerstraat. Na het vertrek van de MULO kreeg het gebouw een nieuwe bestemming. Verschillende afdelingen van Gemeentewerken werden er ondergebracht, waaronder de maquettekamer. In januari 1978 werd het schoolgebouw gesloopt. Op de plaats van de school kwam de entree van winkelcentrum de Maanderpoort, met de karakteristieke trappen.