Het voormalige Protestants Christelijk Streekziekenhuis in Bennekom was ruim 43 jaar een belangrijke medische voorziening voor de zuidelijke Gelderse Vallei. Het ziekenhuis lag aan de Baron van Wassenaerlaan, vlak bij de Edeseweg en de A12. Het werd op 4 juli 1957 officieel geopend door prins Bernhard en sloot in september 2000, toen de ziekenhuiszorg werd geconcentreerd in het nieuwe Ziekenhuis Gelderse Vallei in Ede.
De geschiedenis van het ziekenhuis gaat echter veel verder terug dan 1957. Het was de opvolger van twee kleinere ziekenhuizen in Bennekom: Bethanië en Oud Vossenhol.

Voorgeschiedenis: Bethanië en Oud Vossenhol (1894–1957)

De ziekenhuiszorg in Bennekom begon in 1894, toen dankzij financiële steun van de familie Prins een klein ziekenhuis met de naam Bethanië werd gesticht. Het was bedoeld voor zieken die thuis niet goed verzorgd konden worden. In 1917 kwam het ziekenhuis in handen van de Johanniter Orde, een protestants-christelijke ridderorde die zich onder meer bezighield met ziekenzorg. Prins Hendrik was bij de officiële opening betrokken. Omdat het aantal patiënten toenam, werd in 1937 de villa Oud Vossenhol aangekocht. Deze villa werd in 1938 als ziekenhuis in gebruik genomen en beschikte over ongeveer dertig bedden en een operatiekamer. Ook dit gebouw bleek uiteindelijk te klein.

De bouw van het nieuwe Streekziekenhuis (1954–1957)

Al in de winter van 1944–1945 werd gesproken over de bouw van één gezamenlijk ziekenhuis voor Ede, Bennekom, Wageningen en Veenendaal. De betrokken partijen konden het echter niet eens worden over de vestigingsplaats en de levensbeschouwelijke identiteit.
Uiteindelijk werd gekozen voor een protestants-christelijk streekziekenhuis in Bennekom. In 1947 werd hiervoor de Stichting Protestants Christelijk Streekziekenhuis opgericht. De Johanniter Orde stelde een terrein beschikbaar dat eerder door baron Van Wassenaer van Hoekelum was geschonken. De bouw begon in 1954. Het ziekenhuis kwam op een ruim terrein, omgeven door groen, aan de noordzijde van Bennekom. De ligging was gunstig: via de Edeseweg en de nabijgelegen A12 was het ziekenhuis vanuit verschillende plaatsen in de Gelderse Vallei bereikbaar.

Het nieuwe ziekenhuis werd op 1 april 1957 in gebruik genomen. De officiële opening vond plaats op 4 juli van dat jaar.
Prins Bernhard, destijds landscommandeur van de Johanniter Orde, verrichtte de openingshandeling door op een knop te drukken, waarna de deuren van het ziekenhuis opengingen. Bij de plechtigheid speelde ook dominee Bouthoorn een belangrijke rol. Hij was eerder hervormd predikant in Bennekom geweest en was nauw betrokken bij de ontwikkeling van de ziekenhuiszorg. Hij werd de eerste voorzitter van de stichting die het nieuwe ziekenhuis bestuurde. Een bijzonder detail is dat vóór de officiële opening al verschillende kinderen in het nieuwe ziekenhuis waren geboren.

Het ziekenhuis werd ontworpen door architect Karel Lodewijk Sijmons (1908–1989). Hij was een vertegenwoordiger van de moderne Nederlandse architectuur en ontwierp ook verschillende kerken en ziekenhuizen. Het Bennekomse ziekenhuis was uitgevoerd in een sobere, functionele architectuur met baksteen, grote glasvlakken en strakke lijnen. Het ontwerp paste bij de naoorlogse opvatting dat ziekenhuizen vooral licht, lucht, hygiëne en efficiënte werkruimten moesten bieden. In de jaren zestig en zeventig werd het complex uitgebreid met voorzieningen voor langdurige zorg. In 1966 opende De Breukelderhof, bestemd voor ouderen met psychische en cognitieve problemen. In 1973 volgde De Halderhof, een centrum voor reactivering en revalidatie van langdurig zieken. Prins Bernhard verrichtte op 31 oktober 1973 ook de officiële opening van De Halderhof. De verschillende instellingen maakten gebruik van gezamenlijke voorzieningen en ondersteunende diensten. Daardoor groeide het terrein uit tot een groot zorgcomplex.

Fusie en sluiting (1987–2000)

Op 1 juli 1987 fuseerde het Streekziekenhuis met het Julianaziekenhuis in Ede en het Pieter Pauwziekenhuis in Wageningen. In 1990 sloot ook het ziekenhuis van Veenendaal zich bij de organisatie aan. De bedoeling was de ziekenhuiszorg uiteindelijk samen te brengen in één modern ziekenhuis. In 1997 begon de bouw daarvan aan de Willy Brandtlaan in Ede. Op 26 september 2000 verhuisden de laatste patiënten vanuit Bennekom naar het nieuwe Ziekenhuis Gelderse Vallei. Daarmee eindigde na 43 jaar de ziekenhuisfunctie op het Bennekomse terrein.

Sloop en ontwikkeling van het Baron van Wassenaerpark

Na de sluiting bleven de gebouwen nog enkele jaren staan. In 2005 werd een groot deel van het oude ziekenhuis gesloopt. Vervolgens werd het terrein ontwikkeld tot het Baron van Wassenaerpark. Vanaf ongeveer 2009–2010 ontstond hier een nieuwe woon- en zorgwijk. Zorgorganisatie Opella speelde daarbij een belangrijke rol. Er kwamen onder meer de gebouwen Cornélie, Walraven en Elias, met woningen, verpleegzorg, revalidatievoorzieningen en dagbesteding.

Foto's in het gebied uit 2022 en 2024 | Allard Bijlsma