Jarenlang kon de kerktoren van de Oude Kerk niet beklommen worden, maar vrijdag 3 juni 2022 kon ik eindelijk eens mee met een rondleiding. Die zijn gratis en worden regelmatig aangeboden via: [ kijk hier ]. Zo'n rondleiding duurt twee uur en daarbij beklim je de toren, kun je genieten van het uitzicht en loop je beneden rond de toren. Een aanrader!

De toren van de Oude Kerk is een fors, met tufsteen bekleed bouwwerk, van drie geledingen, waarvan de bovenste twee in ieder gevelvlak twee slanke spitsboognissen met traceringen bezitten. In de 17e eeuw (V.L.) of in 1765 (jaartal in korbeel onder de spits) verkreeg de toren een merkwaardige afsluiting, bestaande uit een boogfries, waarboven een reeks spitsboognissen met vorktraceringen en boven de waterlijst, een borstwering met blinde rondboognissen. Het mechanisch torenuurwerk, is buiten gebruik gesteld en vervangen door een elektronisch uurwerk. Alle foto's: (c) Allard Bijlsma.

Onderaan de toren

Klim naar boven

De toren van de Oude Kerk in Ede, aan de Grotestraat, behoort tot de oudste en meest herkenbare bouwwerken van de stad. De toren heeft een geschiedenis van ongeveer zeshonderd jaar en is in die tijd meerdere malen verbouwd, door brand beschadigd en gerestaureerd. De oorsprong van de Oude Kerk gaat terug tot ongeveer 1200. De huidige toren is jonger. Volgens sommige historische beschrijvingen begon de bouw al in de veertiende eeuw, terwijl de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed de gotische toren grotendeels in het derde kwart van de vijftiende eeuw dateert. De toren is grotendeels bekleed met tufsteen, een vulkanische natuursteen die in de middeleeuwen veel werd gebruikt. Hij bestaat uit verschillende geledingen, met hoge spitsboognissen en sierlijke traceringen. De toren wordt afgesloten door een bakstenen balustrade en een ingesnoerde spits.

Klokken en torenspits

De klokken in de toren van de Oude Kerk in Ede hebben een geschiedenis van bijna vier eeuwen. Ze werden gebruikt om de kerkdiensten aan te kondigen, overledenen te herdenken, de tijd aan te geven en de inwoners te waarschuwen bij gevaar. Tegenwoordig hangen er niet alleen drie grote luidklokken, maar bevindt zich in de toren ook een carillon met 51 klokken. Op 24 december 1942 werden twee klokken uit de Edese toren gehaald. Vier dagen later volgde de derde klok. De klokken wogen volgens de historische beschrijving ongeveer 250, 895 en 1.425 kilogram. In januari 1943 werden ze afgevoerd naar Doetinchem. Na de bevrijding werd een comité opgericht om geld in te zamelen voor nieuwe klokken. Het comité werkte samen met het gemeentebestuur en wist voldoende geld bijeen te brengen. Op 18 juni 1949 klonken opnieuw luidklokken vanuit de Oude Kerk. Daarmee kreeg Ede na ruim zes jaar zijn vertrouwde klokgelui terug. De drie nieuwe grote klokken zouden later ook onderdeel worden van het carillon.

In de jaren tachtig werd besloten om de toren van een carillon te voorzien. De klokken werden vervaardigd door de Koninklijke Klokkengieterij Petit & Fritsen in Aarle-Rixtel. Op 31 oktober 1987 werd het carillon officieel overgedragen aan de gemeente Ede. De stadsbeiaardiers Henry Groen en Boudewijn Zwart verzorgden een feestelijk concert. In 2000 werd het carillon uitgebreid met vier klokken, waaronder twee grote basklokken. Sindsdien telt de beiaard 51 klokken. De uitbreiding werd op 22 december 2000 feestelijk in gebruik genomen.

Lees [ hier ] de legende van de dansende klokken van de Oude Kerk.

Uitzicht over Ede

Zie voor meer foto's vanaf de toren: [ hier ].