Boerderij Groot Beetrum, aan de Lunterseweg 80 ten noorden van Ede, heeft een bijzonder lange voorgeschiedenis. De naam van het erf is terug te voeren tot 1230, maar daarbij is één belangrijk onderscheid nodig: de huidige boerderij is niet het gebouw uit de middeleeuwen. De tegenwoordige Groot Beetrum is waarschijnlijk in oorsprong 17e-eeuws en is een rijksmonument. De naam Beetrum heeft dus waarschijnlijk niets te maken met "beet" of "biet". Hij is ontstaan uit Bethlehem. Door uitspraak en schrijfwijze veranderde die naam in de loop van eeuwen. In historische documenten komen vormen voor als: Bethlehem → Betelem → Betterum → Betrum/Petrom → Beetrum.

Deze foto's heb ik genomen tijdens monumentendag in 2023 | Allard Bijlsma.

Groot Beetrum is een fraaie traditionele boerderij onder een opvallend hoog rieten wolfdak. Bijzonder aan het voorhuis is de aan de linkerzijde uitgebouwde opkamer. Een opkamer ligt hoger dan de overige vertrekken, meestal omdat zich eronder een kelder bevindt. De vensters hebben een traditionele roedenverdeling en luiken. Aan de achterzijde bevindt zich het agrarische bedrijfsgedeelte. De achtergevel van de deel heeft onder andere gepotdekselde houten delen. Twee belangrijke renovaties vonden plaats in 1975 en 2010. De boerderij lag niet geïsoleerd. Zij maakte deel uit van het oude landbouwgebied van de Doesburger Eng. Hier lagen de akkers van verschillende grote boerenerven. De Doesburgermolen stond midden in dat agrarische systeem en functioneerde als molen voor de omliggende boeren. Ten westen van de eng lagen de lagere en nattere gronden van het Doesburgerveen. Naar het oosten lagen hogere en drogere heidegronden. De boeren gebruikten daardoor verschillende landschappen: akkers voor graan, grasland voor vee, heide voor schapen en plaggen en veengrond voor onder andere turf.