Plekken met een 'eerste steen gelegd' in Ede | historische objecten
Bestuurders en directeuren van instellingen en bedrijven vinden het leuk om de eerste-steen-legging van een nieuwbouwcomplex feestelijk te maken. Daarbij wordt vaak symbolisch een 'eerste steen' gemetseld. In deze rubriek een overzicht van die stenen in Ede.
Ketelhuis | Arthur Koolkwartier
De tekst op de gedenksteen luidt:
EERSTE STEEN GELEGD DOOR
C. KOSTER
MAJOOR
DER ARTILLERIE
22 SEPTEMBER 1967
Foto's: Allard Bijlsma | oktober 2026.
Tuindorp Vooruit | Kerkweg
De tekst op de gedenksteen luidt: Tuindorp Ede-Zuid . Deze steen is gelegd door R. Spiegelenberg . wethouder gemeente Ede, J. Keijzer . directeur Woonstede . 18-12-1997. Foto's: Allard Bijlsma | oktober 2026.
De Ark | 1981
Op de gedenksteen staat een tekst uit Genesis 7 vers 1 "Ga gij en uw ganse huis in de Ark".
De eerste steen wordt gelegd door twee mannen bij de ingang van de kerk de Ark | 1981 | Bron: Historisch Museum Ede.
Eerste stenen in het verleden
Veel gebouwen met een 'eerste steen' zijn er niet meer of zijn grondig verbouwd of hebben een andere functie gekregen. Het is de vraag of al die stenen zijn verdwenen of dat die nog ergens in een depot liggen van bijvoorbeeld de Vereniging Oud Ede.
De Molenstraat in Ede, gezien in zuidelijke richting. De voormalige pastorie van de Nederlands Hervormde gemeente, vroeger Bergstraat 4. Circa 1885 werd de pastorie bewoond door ds. W. Kalshoven. In de tweede wereldoorlog heeft het pand dienst gedaan als noodhospitaal.
In de voorgevel bevindt zich een gedenksteen met opschrijft: "De eerste steen gelegd door Joh. A. Barb. A. Brouwer, oudste dochter van Ds. J.D.B. Brouwer en C. Koning, 1856". Bron: Gemeentearchief Ede.
De spoorweg Ede-Nijkerk in 1905 aan de Telefoonweg in Ede. Rechts was toen het Stations-koffiehuis Hotel-café en stalhouderij. De eigenaar was H.G. Schimmel. In de gevel bevindt zich een gedenksteen met het opschrift: De eerste steen gelegd door M.A. Schimmel 15 april 1903. Bron: Gemeentearchief Ede. Ingekleurd en verbeterd met AI.
De Schoolstraat met links de Paasbergschool in het jaar 1920. Geheel links is de jongen Hartgers en daarnaast het meisje van Gestel. Naast de school zijn o.a. een jongen van Van Gestel en één van Gossink. In de gevel bevindt zich een gedenksteen met het opschrift "De eerste steen gelegd door Ds. J.M.Ph. Schippers 19 12 04 ( 12 december 1904). Bron: Historisch Museum Ede.
Het huis van de hoofdonderwijzer van de Openbare Lagereschool aan het Maandereind 55. Het huis werd op 28 november 1969 gesloopt. Laatste bewoners waren de familie L.Wachter. De gedenksteeen 'Eerste steen gelegd door meester P.C.NEELMEIJER in 1862' verdween met de sloop in het puin. De steen werd daarna door de besteller H.J. van Ingen mee naar huis genomen. Bron: Historisch Museum Ede.
Eerste steen Minerva U.LO door burgemeester Dr. Platteel, aan de Alexander Verhuellstraat te Ede.Locatie:Ede, Alexander Verhuellstraat. Bron: Gemeentearchief Ede.
Eerste steen voor nieuwbouw Verkerke repro aan de Morsestraat 11 in Ede. Locatie:Ede, Morsestraat, 11. Bron: Gemeentearchief Ede.
Eerste steen scheepsbouwkundig proefstation Marin aan de Marconistraat 20 in Ede. Locatie: Ede, Marconistraat, 20. Bron: Gemeentearchief Ede.
Nadat Z.K.H. Prins Bernhard, als Landcommandeur, op 9 september 1955 officieel de eerste steen voor het Streekziekenhuis legde, kon hij op 4 juli 1957 het gebouw officieel openen. In de hal van het Streekziekenhuis hangt ter herinnering aan de eerste steenlegging een gedenkplaat met het opschrift: De eerste steen is gelegd door Z.K.H. Prins Bernhard. Prins der Nederlanden, landcommandeur van de Orde van St.Jan. Bron: Historisch Museum Ede.