Jaartallenlijst - 1900-1945 | geschiedenis van Ede

Op deze pagina vind je een chronologische lijst van jaartallen die voor Ede belangrijk zijn geweest. Wil je meer weten over een onderwerp, typ dat dat in het zoekvak (vergrootglasicoontje) en klik door naar de juiste pagina. Let op: diverse oudere jaartallen zijn geschat of ongeveer in die tijd. Ontbrekende of incorrecte jaartallen graag melden via dit [ formulier ]. (c) Jaartallenoverzicht | Atlas van Ede | Allard Bijlsma.

1900-1945

Jaar Gebeurtenis
1945-1946 Canadese soldaten nemen hun intrek in Hotel Buitenzorg; blijft een officiersmess tot de begin jaren '50.
1945 Ede wordt tijdelijk garnizoensplaats voor 7e Canadese infanteriebrigade.
1945 De Canadezen leggen op de Paasberg (als werkproject) een 'memorial park' aan, om wat om handen te hebben.
1945 Bevrijding Ede in april door Britten en Canadezen.
1945 Edese verzetsstrijders opgepakt bij mislukte dropping en later gefusilleerd in Amersfoort.
1945 Mislukte dropping in de nacht van 8/9 maart bij Lunteren.
1944-45 Hongerwinter. Zuid-Nederland is al bevrijd, Ede nog niet.
1944 Landingsoperatie geallieerden op Ginkelse Heide. Slag om Arnhem wordt mislukking.
1944 Bombardementen op 17 september. Diverse locaties in Ede geraakt, waaronder huizen aan de Schoolstraat, Parkweg en Talmalaan en ook de RK Kerk aan de Stationsweg.
1944 Didi Roos is actief als verzetstrijder. Ze overleeft Westerbork en emigreert later naar Israel.
1943 Overlijden Murk Balt.
1943 Sloop van Villa Stompekamp.
1943 Natuurarts Murk Balt overlijdt.
1942-1977 Het gemeentehuis is tijdelijk gevestigd in Villa Sterrenberg.
1940-1945 Vliegveld Deelen is belangrijk Duits vliegveld buiten Duitsland.
1941- 1945 T.C. van Dierendonck NSB-burgemeester van Ede.
1942 Het gemeentehuis brandt af. Men trekt in het pand Sterrenberg.
1941 Logement de Posthoorn gaat in vlammen op.
1940 In Hotel Buitenzorg nemen Duitse officieren hun intrek.
1940 Start WO II voor Nederland. De Edese kazernes werden bezet door Duitse troepen.
1939 De Beatrixkerk is gereed.
1939 Er wordt begonnen met de aanleg van het Beatrixpark, op basis van ideeën van de bekende architect H.P. Berlage.
1939 Opening van de Elias Beeckman kazerne.
1939 Uitbouw huishoudschool aan Brouwerstraat (later: Muziekschool).
1939 Overlijden Helene Kröller-Müller, aan de gevolgen van een auto-immuun ziekte, op 70-jarige leeftijd.
1938-1941 L.R. Middelberg burgemeester van Ede.
1938 Opening van het Kröller-Müller Museum in Park de Hoge Veluwe.
1938 Nieuwe Kerk aan Verlengde Maanderweg gereed.
1937-1944 Marnix College is gevestigd op boverdieping van (verdwenen) panden aan Dr. Hartogsweg.
1937 Tramdienst naar Wageningen wordt opgeheven voor personenvervoer.
1937 Oprichting van school voor middelbaar onderwijs (Marnix College).
1937 De familie Kröller-Müller gaat permanent in jachthuis Sint Hubertus wonen.
1936 Opening van de Bergansiuskazerne.
1935-1944 t Wijde Veld als werklozen-werkkamp in gebruik.
1936 Opening van het Openluchttheater.
1933 Vloeivelden voor overloop riolering aan de Peppelensteeg gereed.
1933 Opening van de nieuwe Reehorst.
1932 In het rijkswegenplan van 1932 is de N224 genummers als Rijksweg 24.
1932 Vestiging van het Julianaziekenhuis aan de Stationsweg.
1932 Liesbeth Ribbius Peletier koopt grond in Bennekom en sticht een scholingscentrum voor arbeidersvrouwen.
1932 De Buurt geeft alle wegen in eigendom aan de gemeente.
1931-1939 Huishoudschool is gevestigd in Brouwerstraat.
1931 In de Oude Kerk wordt kerktelefoon aangelegd.
1931 Ingrijpend rioleringsplan voor Ede.
1929 De naam N.V. ENKA wordt veranderd in Algemene Kunstzijde Unie (AKU).
1928 In de ENKA-fabriek werken al 5200 personen.
1927 Opening van het marktterrein tegenover de Hof van Gelderland.
1927 Opening van het marktgebouw aan (toen) nieuwe marktplein.
1926 Opvang van vluchtelingen van de watersnoodramp rond de grote rivieren. De vluchtelingen werden opgevangen op het kazerneterrein.
1926 Baker Kaagje Braafhart wordt 100 jaar. Ze zou 103 jaar oud worden.
1925 Opening van het ENKA-bedrijfsspoor.
1924 In juni wordt de muziektent op de toenmalige markt geopend.
1924 Op 14 oktober werd de Vereniging Oud-Ede opgericht, mede door W.F.J. Fischer Jr.
1924 Onthulling monument voor pastoor Padberg aan de Stationsweg. Nu te vinden op de RK begraafplaats aan de Prins Bernhardlaan.
1924 Huize Heesterheide wordt verkocht aan de gemeente. In 1946 werd dit het politiebureau.
1924 De Edese gemeenteraad protesteert hevig tegen plannen om tegen de Paasberg op te bouwen. In de jaren '50 - '70 gebeurt dit als nog grootschalig.
1923 Zilveren regeringsjubileum Koningin Wilhelmina.
1923 RK pastoor en aalmoezenier Padberg overlijdt.
1923 Start christelijk gereformeerde gemeente aan de Bergstraat (nu woonhuis aan Driehoek).
1923 Jubileumlantaarn 'Wilhelmina' geplaatst voor hotel GEA.
1923 Koloniehuis Zonneoord gebouwd.
1923 Hotel De Roskam wordt overgenomen door Wilhelm Linus Joseph Wermeling.
1923 Opening van herstellingsoord HORA langs de Bennekomseweg.
1922 Opening van de Koepelschool.
1922 Vergunning geweigerd aan firma Klijnsma om motorrijtuigen te mogen plaatsen op het kerkplein.
Christelijke gymnastiekvereniging DOK wordt opgericht.
1922 Hotel-restaurant GEA opent de deuren.
1922 Opening van de ENKA-fabriek.
1918-1939 Interbellum (tijd tussen twee wereldoorlogen)
1917-1938 Dr. C.O. Ph. Creutz is burgemeester van Ede.
1921 F.A.R. Padberg wordt pastoor voor de RK kerk in Ede. Was al sinds 1914 in Ede actief met de zielszorg van RK militairen.
1920 In het dorp Ede wonen 7595 mensen.
1920 Uitbreiding Kuuroord Dominus Providebit van natuurarts Murk Balt in Beatrixlaan.
1920 Instelling van de zaterdagmarkt.
rond 1920 Volgens een beschrijving van het Maandereind kocht de heer Roelofsen in het begin van de jaren 1920 de grond en opstallen van Van Scherrenburg. Hij liet het bestaande huis slopen en bouwde er een nieuw pand. Daarmee verdween het Joodse kerkhof definitief uit het straatbeeld.
1920 Het Rijk koopt alle erfpacht af. De Geërfden behouden alleen het recht van schapen weiden en plaggen halen op de militaire terreinen, die thans Rijksgrond zijn.
1919 Bouw Jachtslot St. Hubertus bij Otterlo in Park de Hoge Veluwe.
1919 Het orgel van de Oude Kerk wordt verplaatst naar achter de galerij. In het koor komen extra zitplaatsen. Graaf Bentinck bezoekt de kerk als de verbouwing klaar is.
1919 Opening verffabriek Macostan.
1918 Opening van de Evangelisch-Lutherse kerk aan de Beukenlaan.
1918 Einde WO I. Vluchtoord op de Eder Heide wordt afgebroken de de wooncomplexen worden naar Belgie vervoerd en daar weer opgebouwd.
1916 Hotel Buitenzorg gaat over aan de heer J.G. Pieterse. Hij zal 40 jaar hier de leiding hebben.
1915-1917 Belgisch vluchtoord op de Eder Heide.
1915 Bouw van villa De Hooge Paasberg aan de Arnhemseweg.
1914 Start gereformeerde gemeente binnen Ede. Men kerkte aan het Bettekamperpad.
1914 Mobilisatie in verband met Wereldoorlog I. Veel extra soldaten in het dorp.
1913 De gemeente koopt de grond tegenover de Hof van Gelderland, met het plan daar een marktterrein aan te gaan leggen.
1910-1916 Mr. A. van Heeckeren van Kell is burgemeester van Ede.
1912 Hotel Van Laar wordt Hotel Welgelegen (bij het station).
1911-1932 Zandafgraving op de Klinkenberg, waar later het openluchttheater zal komen.
1911 De buurt Ma(a)nen houdt op te bestaan.
1910 Onder voorwaarden biedt de Buurt de Paasberg aan aan de gemeente.
1910 Lambertus Geels neemt een smederij over aan de Molenstraat. Die groeit uit tot een woonwarenhuis.
1910-1925 Doesburgerheide wordt gebruikt voor prille luchtvaart.
1910 Publicatie Murk Balt van brochure tegen de koepokvaccinatie.
1910 Op 29 juli maakt Jan Hilgers een korte vlucht vanaf de Doesburgerheide.
1908-1925 De schrijver Arthur van Schendel woont in Ede, in Villa Pacifica.
1908 Opening Buitenlust aan de Stationsweg.
1908 Garnizoen in Ede wordt uitgebreid met het 4e regiment veldartillerie.
1907 In de Oude Kerk wordt verwarming aangelegd.
1907 Opening mulo op het marktterrein.
1906 Bouw Postkantoor aan de Arnhemseweg.
1906 Bouw van de watertoren.
1905-1910 D. J. A. A. van Lawick van Pabst is burgemeester van Ede.
1906 Opening kazernes Johan Friso en Maurits.
1906 Opening stoomwasserij Gelria.
1905 Ede aangewezen als garnizoensplaats.
1904 Natuurarts Murk Balt vestigt zich aan de Beatrixlaan (plein) 8a.
1904 Bouw van villa 'Bij Honck' op de Stationsweg. Architect Albert Kool. Hier woonde onder meer de familie Tulp (van de houthandel).
1904 Bouw gasfabriek aan Schaapsweg. Geopend in 1905.
1903 Aanleg laatste deel spoorlijn Ede-Amersfoort.
1903 Bouw van de Noorderkerk.
1903 De coöperatieve zuivelfabriek wordt opgericht.
1902 Spoorlijn Ede-Barneveld in gebruik genomen.
1902 De buurt Doesburg verdwijnt voor verdeling.
1900 In de gemeente Ede wonen 14.000 mensen.

Bergansiuskazerne 1936

De Hooge Paasberg 1915

Belgisch Vluchtoord 1914-1917

Jachtslot St Hubertus 1919

De watertoren aan de Stationsweg 1906

Johan Frisokazerne 1906

Bronnen: Gemeentearchief Ede, canon van Ede, archieven Vereniging Oud-Ede, NL Wikipedia, tientallen webbronnen.