De Achtbaan op het defensieterrein | verdwenen plekken
Tot 2025 lag dit terrein (deels nog) braak op het kazerneterrein (WFC-terrein). Hier zijn de woonprojecten Veluwse Proeftuin I en II en Proefmeesters in aanbouw. De rest wordt gereed gemaakt voor de bouw van nog meer (gestapelde) woningen. Op oude kaarten vanaf de eind jaren '50 is hier een wegenpatroon in de vorm van het cijfer acht te zien. Daar heeft het zijn naam aan te danken. Pas na het vrijgeven van de defensieterreinen konden Edenaren hier een kijkje nemen en toen was het geheel al moeilijk meer te zien. De Achtbaan werd aangelegd als oefenlocatie voor de chauffeursopleiding van de rijschool van defensie. Hierop werden rijlessen en lessen 'berging' gegeven. De aankomend chauffeurs leerden colonne-rijden, scherpe bochten maken met aanhangers, enzovoorts. Later werden er ook lessen gegeven zoals 'stellingname van luchtdoelartillerie eenheden'.
Wil je meer weten over dit gebied? [ kijk dan ook bij ErfgoedEde ]
Er zijn maar weinig openbare foto's te vinden van de Achtbaan. Hier wordt vanuit de Sijsselt, richting het westen, gekeken naar de restanten van de weg. Bron: Gemeentearchief Ede. Op de kaart uit 1965 is de achtvorm goed terug te zien. (c) Topotijdreis/Esri.
Hoe ligt het nu bij?
Foto's uit 2025 | Allard Bijlsma.
Foto's uit 2026 | Allard Bijlsma.
De aanleg vond plaats in de jaren vijftig, dus na WO II. Dat is ook op oude kaarten mooi te volgen. Op een stafkaart uit 1957 stonden achter de kazernes nog oudere barakken. Een kaart uit 1958 laat een sterk veranderd terrein zien: veel barakken waren verdwenen, er stonden nieuwe gebouwen en de interne weg liep voortaan door naar de Achtbaan. Zo'n circuit direct achter de kazernes was handig. Voor de eerste rijopleiding hoefden militairen niet meteen de openbare weg op. Op een afgesloten terrein konden instructeurs onder meer het bochtenwerk, manoeuvreren, afstand houden en het rijden in een militaire colonne oefenen. De naam Achtbaan is echter onder Edenaren en oud-militairen blijven voortleven.
Vanaf de jaren negentig verdween de Achtbaan geleidelijk. Delen van het circuit maakten plaats voor bedrijfs- en opslaggebouwen. Na 2000 werden de laatste militaire gebouwen in dit gedeelte afgebroken. Het terrein werd daarna onder andere gebruikt voor de opslag van zand en stenen. Van het eigenlijke wegcircuit was uiteindelijk bovengronds vrijwel niets meer herkenbaar. Tegenwoordig ligt hier het ontwikkelingsgebied van het World Food Center. Onder andere de woningbouw van De Proefmeesters (2026/2027) ligt op het vroegere Achtbaanterrein. De naam Achtbaan is onder Edenaren en oud-militairen blijven voortleven.
Geen en wel een Achtbaan, op kaarten uit 1957 en 1958. Let op: informatie werd vroeger niet direct verwerkt in een topografische kaart. De Achtbaan kan dus ook ouder zijn dan 1958. Bron: Topotijdreis.nl