Gebouwd als Gereformeerde Jeugdkapel. Interessante wederopbouwkerk met torentje op rechterhoek. Sinds 1989 in gebruik bij de  Nederlands Gereformeerde Kerk. Uitbreiding vond plaats in 1999; daarbij verdween het torentje op de rechterhoek. De bekroning van dit torentje staat nu als ornament op de rotonde vlakbij de Proosdijkerk.  In dit onderdeel aandacht voor beeldbepalende gebedshuizen in Ede. Bron van de teksten is voor een deel de Wikipedia. Deze kerken zijn gebouwd na de Tweede Wereldoorlog. Zie [ hier ] voor een overzicht van oudere kerkgebouwen in Ede. Alle foto's: (c) Allard Bijlsma.

De Proosdijkerk aan de Veenderweg 193, op de hoek met de Proosdijerveldweg, is een bijzonder voorbeeld van kerkarchitectuur uit de wederopbouwperiode. Het gebouw werd in 1954 gebouwd als gereformeerde jeugdkapel, maar ontwikkelde zich tot een volwaardige kerk. Sinds 1989 is het in gebruik bij de Nederlands Gereformeerde Kerk. De kerk is vooral interessant vanwege haar oorspronkelijke vlindervormige plattegrond, de bijzondere glas-in-betonramen en de ingrijpende uitbreiding aan het einde van de jaren negentig. In de jaren na de Tweede Wereldoorlog groeide Ede snel. Nieuwe woonbuurten verrezen ten westen van het oude dorpscentrum en ook het aantal leden van de Gereformeerde Kerk nam toe. Daardoor ontstond behoefte aan een extra kerkgebouw.

De Gereformeerde Kerk kocht een perceel aan de Veenderweg 193–195. Het ontwerp werd gemaakt door architect Hindrik Eldering uit Leeuwarden, in samenwerking met J.J. van den Top uit Ede. Eldering liet zich inspireren door de Gereformeerde Kerk in Harlingen. De bouwkosten werden destijds geraamd op ongeveer 103.000 gulden. Op 22 juni 1954 werd het gebouw officieel in gebruik genomen onder de naam Gereformeerde Jeugdkapel. Het was bedoeld voor jeugdactiviteiten, maar ook voor reguliere kerkdiensten

De architectuur week af van die van traditionele protestantse kerken. Eldering ontwierp een gebouw met een vlindervormige plattegrond. In het midden bevond zich de grote kerkzaal, met aan weerszijden kleinere ruimten. Door tussendeuren te openen konden de verschillende zalen worden samengevoegd. Daardoor was het gebouw geschikt voor zowel kleine bijeenkomsten als grotere kerkdiensten. Bij de ingang stond een bescheiden torentje, dat het gebouw een herkenbaar kerkelijk karakter gaf. Ook de toepassing van glas-in-betonramen was bijzonder. Deze ramen pasten bij de vernieuwende protestantse kerkarchitectuur uit de jaren vijftig. In 1963 kreeg de voormalige jeugdkapel officieel de naam Proosdijkerk. Daarmee werd duidelijk dat het gebouw inmiddels een vaste plaats had gekregen binnen het kerkelijke leven van Ede.
In 1955 werd een orgel van de firma E. Leeflang uit Apeldoorn geplaatst. Het instrument stond op een betonnen plateau boven de ingang van de kerkzaal.

In de jaren tachtig liep het kerkbezoek bij de Gereformeerde Kerk terug. Tegelijkertijd waren aanzienlijke investeringen nodig voor de renovatie van de Beatrixkerk. Daarom besloot de Gereformeerde Kerk de Proosdijkerk te verkopen. De koper was de Nederlands Gereformeerde Kerk, die daarvoor haar kerkdiensten hield in de Evangelisch-Lutherse Kerk bij de Beukenlaan. De verkoop vond plaats in 1988. Na enkele verbouwingen werd de Proosdijkerk op 4 maart 1989 officieel door de nieuwe gemeente in gebruik genomen. De opbrengst van de verkoop droeg bij aan de restauratie van de Beatrixkerk.

In de winter van 1997–1998 werd de kerk gerenoveerd. In 1999 volgde een uitbreiding, waardoor het gebouw een ander uiterlijk kreeg. De opvallendste verandering was het verdwijnen van het oorspronkelijke torentje op de rechterhoek. De torenbekroning werd echter niet weggegooid. Deze kreeg een nieuwe plaats als ornament op de rotonde bij de kruising van de Veenderweg en de Proosdijerveldweg. Dit ornament vormt tegenwoordig een tastbare herinnering aan het oorspronkelijke ontwerp uit 1954. De eigen website van de kerk vermeldt de bijzondere geschiedenis van de torentop.

De kerk wordt nog steeds gebruikt door de Nederlands Gereformeerde Kerk, tegenwoordig aangeduid als NGK Ede – de Proosdij. De geloofsgemeenschap telt ongeveer duizend leden en organiseert naast kerkdiensten ook buurtgroepen en ontmoetingsactiviteiten.

Door een grote verbouwing wijkt het huidige uiterlijk af van hoe het gebouwd was. Mijn vader heeft als kerkmeester van de gereformeerde kerk, de klokken 'geprogrammeerd'.