Ede werd op 17 april 1945 bevrijd. Kort daarna ontstond bij voormalige verzetsstrijders het plan om hun omgekomen kameraden een waardige laatste rustplaats te geven. De voormalige districtscommandant van de Binnenlandse Strijdkrachten, Derk Wildeboer, en wethouder Zwerus de Nooij namen het initiatief. Op 31 mei 1945 vergaderde voor het eerst het Comité Heldenmonument. Aanvankelijk dacht men aan een gemeenschappelijk graf met een eenvoudige gedenksteen. De inwoners van Ede bleken echter bereid veel geld bij te dragen. Een inzamelingsactie bracht maar liefst 71.935 gulden op, waardoor een veel groter monument mogelijk werd.

Voor de bouw werden verschillende deskundigen ingeschakeld. De Edese bouwkundige Jan Brands ontwierp het mausoleum. De Wageningse hoogleraar en landschapsarchitect Jan Tijs Pieter Bijhouwer (1893–1974) verzorgde de landschappelijke inpassing. Ook de Edese boom- en rozenkweker A. ten Ham was bij de voorbereiding betrokken. Begin augustus 1945 lag het eerste ontwerp op tafel. Na verschillende aanpassingen kwam in mei 1946 het definitieve ontwerp gereed. Daarbij werd ook ruimte gemaakt voor een bronzen beeld van de Amsterdamse beeldhouwer Piet Esser (1914–2004). De bouw begon in september 1945. De op dat moment nog in Ede gelegerde militairen van de 7e Canadese Infanteriebrigade leverden een opvallende bijdrage. Zij hielpen bij het bouwrijp maken van de Paasberg en het aanvoeren van materialen.

Hoewel het monument nog niet voltooid was, vond op 12 december 1945 de eerste plechtige bijzetting plaats. Het ging om verzetsstrijder Pieter van Vark. De gemeente had die dag uitgeroepen tot algemene rouwdag. Een indrukwekkende rouwstoet trok door het dorp naar de Paasberg. Het monument was toen nog niet afgewerkt: de natuurstenen naamplaten en het bronzen beeld ontbraken nog. Op 2 augustus 1947 werd het voltooide mausoleum officieel onthuld door prins Bernhard. De bouw had daarmee bijna twee jaar geduurd. Het monument werd overgedragen aan de gemeente Ede.