In dit onderdeel aandacht voor de uitgestrekte en prachtige bosgebieden rond Ede. De bossen hebben diverse eigenaren. Rond 1950 hebben verschillende landgoedereigenaren hun bezittingen verkocht. Ede verwierf de landgoederen De Ginkel, De Hindekamp en Roekel. De Valouwe is weer een heel ander type bosgebied dan het Edese Bos, de Sijsselt of Planken Wambuis. Het ligt tussen Ede en Wekerom, grofweg tussen de Apeldoornseweg (N304), Wekeromseweg, Immenweg en Hoge Valksedijk. Het huidige particuliere landgoed is ongeveer 560 hectare groot. Het bijzondere is dat De Valouwe als samenhangend landgoed eigenlijk pas in 1928 ontstond, maar het landschap waarop het werd aangelegd natuurlijk veel ouder is.  Alle foto's: (c) Allard Bijlsma.

De Valouwe | commerciële bosbouw | privébezit

Bosgebieden die worden beheerd door natuurorganisaties, kennen vaak wel enige vorm van bosbouw, maar echt grootschalig wordt daar meestal geen bos (meer) gekapt. Heel anders is dat in bosgebieden van particuliere eigenaren. Het regelmatig kappen van stukken bos is daar een zaak van geld, benodigd voor onderhoud en beheer van het gebied. Voorbeeld is het bosgebied De Valouwe, in eigendom van de familie Schlimmer, die het in 1928 kocht. De foto's zijn voorjaar 2022 gemaakt, aan de Immenweg, die loopt vanaf de Edeseweg tot aan de Apeldoornseweg. Deze foto's: maart 2022.

Het gebied van De Valouwe behoort tot de hogere zandgronden van de Veluwe. Eeuwenlang bestond het landschap hier voor een belangrijk deel uit heide, open zandige terreinen en verspreide bosjes. De nabijgelegen Wekeromse Eng en het Wekeromse Zand laten nog goed zien hoe verschillend dat landschap kon zijn. De Cultuurhistorische Waardenkaart van Ede rekent delen van De Valouwe tot de jonge ontginningen. Daarin liggen nog restanten van het vroegere heidelandschap. Soms is in die heiderestanten het oorspronkelijke reliëf nog aanwezig. Dat is een belangrijk verschil met bijvoorbeeld het Edese Bos. De Valouwe is geen middeleeuws malebos dat eeuwenlang als bos in stand is gebleven. Veel van het huidige bos is aanzienlijk jonger.

Net als op veel andere delen van de Veluwe veranderde het landschap vooral in de 19e en vroege 20e eeuw. Heidegronden verloren geleidelijk hun traditionele functie voor de landbouw. Met de komst van kunstmest waren schapenmest en heideplaggen steeds minder noodzakelijk. Daarmee werden de 'woeste gronden' interessant voor bosbouw. Vooral grove den werd op grote schaal aangeplant. Later kwamen daar andere naaldhoutsoorten bij. In De Valouwe vinden we tegenwoordig onder andere grove den, fijnspar, douglasspar, lariks en opvallend veel hemlockspar. Het rechte patroon van sommige wegen en bospercelen verraadt die ontginningsgeschiedenis nog altijd. 

Het belangrijkste jaartal voor het eigenlijke landgoed is 1928.  In dat jaar kocht J.W. Schlimmer het terrein. Hij bezat daarvoor een landgoed van ongeveer 41 hectare bij Doorn, maar wilde een veel groter bezit. In Ede vond hij daarvoor de ruimte. Dat betekent dat de naam Landgoed De Valouwe in zijn huidige betekenis vooral bij de ontwikkeling vanaf 1928 hoort. Schlimmer liet midden in zijn nieuwe bezit een aanzienlijk landhuis bouwen. Dat onderscheidt het gebied tegenwoordig nog steeds van bossen die eigendom zijn van bijvoorbeeld Natuurmonumenten of Geldersch Landschap & Kasteelen. Op De Valouwe vindt nog commerciële houtoogst plaats. De opbrengsten daarvan dragen bij aan het beheer van het particuliere landgoed. Het landgoed is nog altijd particulier bezit van de familie Schlimmer. Het wordt door de beschikbare bronnen op ongeveer 560 hectare geschat. De toegankelijkheid is beperkter dan in bijvoorbeeld het Edese Bos. Delen zijn opengesteld op wegen en paden, terwijl rond woningen en rustgebieden gedeelten zijn afgesloten. De precieze toegang kan bovendien veranderen; recente wandelinformatie uit 2026 meldt tijdsbeperkingen op delen van het landgoed.