Boerderij De Driehoek | Ede-Centrum
Boerderij De Driehoek, tegenwoordig Driehoek 32 in het centrum van Ede, is een van de oudste nog bewaard gebleven boerderijen binnen de huidige bebouwde kom. Het bijzondere is niet alleen de ouderdom van het gebouw, maar vooral dat het van 1938 tot 1975 de bakermat was van Museum Oud Ede, de voorloper van het Historisch Museum Ede. De Rijksmonumentenlijst en verschillende beschrijvingen houden het op mogelijk achttiende-eeuws. Vereniging Oud Ede noemt de boerderij in een recente publicatie echter een 17e-eeuwse hallehuis-boerderij, terwijl een oudere historische beschrijving het gebouw rond 1700 dateert. De Driehoek is tegenwoordig beschermd als rijksmonument, nummer 14451.
Alle foto's: Allard Bijlsma.
De locatie zelf is ook oud. De Driehoek behoort tot het oude dorpsgebied rond de Oude Kerk, waar al eeuwenlang werd gewoond. De huidige boerderij is dus een restant van het agrarische dorp Ede dat hier bestond lang voordat het huidige gemeentehuis, de Raadhuisstraat en de omliggende bebouwing verschenen. De Driehoek is een driebeukige hallehuisboerderij. Dat is hetzelfde traditionele boerderijtype dat we bij verschillende oude Edese boerderijen tegenkomen. Het gebouw heeft een opvallend hoog rieten wolfdak. De voorgevel is gepleisterd en voorzien van vensters met onderluiken en kleine roeden. Bijzonder is de constructie van het achterste gedeelte: alleen het voorhuis is volledig van baksteen; de deel en een belangrijk deel van het achterhuis waren uitgevoerd met gepotdekselde houten planken op een laag gemetseld trasraam.
Rond 1936 waren dat de broers Willem en Gerrit Hendriksen en hun zuster Woutje. Hun omstandigheden vormden uiteindelijk indirect de aanleiding voor het behoud van de boerderij. Willem was overleden, Gerrit was opgenomen in een inrichting en Woutje verbleef in het Julianaziekenhuis. Zelfs de laatste koe was verkocht. Voor notaris W.F.J. Fischer, voorzitter van Vereniging Oud Ede, was duidelijk dat het boerderijtje waarschijnlijk binnenkort verkocht zou worden. Daarmee dreigde opnieuw een stukje oud Ede te verdwijnen. Eind 1936 stelde notaris Fischer voor om De Driehoek te kopen. Zijn gedachte was bijzonder modern voor die tijd: door het boerderijtje te bewaren kon zowel het gebouw zelf als de historische collectie worden behouden. In 1937 kocht Vereniging Oud Ede de boerderij. De aankoopprijs bedroeg slechts 520 gulden. Bij de koop waren bovendien enkele oude gereedschappen en stukken huisraad inbegrepen. In 1975 verhuisde Museum Oud Ede naar het voormalige station Ede-Centrum aan het Museumplein. Dat gebouw bood aanzienlijk meer ruimte.