Station Ede-Wageningen | planologische misser


Klik [ hier ] in mijn 'Schetsboek van Ede' voor mijn voorstel nog wat te maken van de parkeergarage op het Polar Bearsplein.


We hebben er tien jaar op moeten wachten, na de presentatie van de plannen van bureau Mecanoo in 2014 en toen het klaar was in 2024 bleek het niet te zijn wat we hadden gehoopt. Bezoek je de website van Mecanoo dan zie je foto's van het station zoals het is geworden. Maar .... zo is het niet door Mecanoo ontworpen. Nadat er geen bouwpartij was te vinden om het ontwerp uit te voeren binnen het beschikbare budget, werd het plan aangepast (lees: uitgekleed) door Vakwerk Architecten en Haskoning. Wat overbleef leek hetzelfde, maar in de praktijk werd het station dierdoor een slecht compromis. Zo werden de trappen naar de perrons vanuit de Westtunnel geschrapt, verdween de fietslift vanaf de begane grond naar de fietsenstalling, werd de prachtige houten constructie afgedekt met grijze zinken platen en verdween de handige opgang naar perron 5. Als wrange kers op de taart werd op het stationsplein (Polar Bearsplein) een gedrocht van een parkeergarage gebouwd: 'De Houtopslag'. De duizenden bezoekers van de Reehorst, die maandelijks hier langs wandelen (afkomstig uit het hele land) had je een andere entree van Ede toegewenst. 


Het in 2024 geopende nieuwe station Ede-Wageningen is voor (de meeste) reizigers een hele verbetering. Maar toch zijn er zoveel dingen mis (gegaan) dat groepen reizigers het station mijden. En hoe ontvangen we onze gasten? Tijd voor wat kritische kanttekeningen.


De klachten zijn niet mals:

  • liften werken meer niet dan wel, roltrappen gaan (soms) wel omhoog maar nooit naar beneden. De nieuwe spoortunnel ligt veel dieper dan de vorige, dus dat betekent meer traptreden. Veel ouderen durven hier niet naar beneden. Zelfs de landelijke pers besteed hier aandacht aan. 
  • de spoortunnel is een donkeren, vochtige, grijze en kale bedoeling. Nergens is geprobeerd het aankomen in Ede op te leuken. Minimaal grote posters aan de wanden (bijv. meerdere stadia van oude stations) hier hadden al iets kunnen opleveren. Nu loopt met met het hoofd naar beneden zo snel mogelijk uit deze gribus weg. In de oude tunnel zat nog een koffiecorner; hier zit alleen iets buiten het tunneldeel.
  • er is niets gedaan om wachtende reizigers iets van verstrooiing aan te bieden. Wat te denken van een kaart met daarop alle wandelroutes van de Atlas van Ede, richtingwijzers naar 25 bezienswaardigheden met afstand erbij (ENKA, kazerneterrein, Keetmolen), schermen of beelden van de geschiedenis van plekken (denk aan de ENKA,  Reehorst, het Maanderpark en het ENKA-bad)? Doe er een QR-code bij en vertel er wat bij als een Podcast
  • de fietsenstalling is alleen via het perronniveau bereikbaar, maar daar moet je met omweg van een km heen fietsen (is niet bereikbaar per fiets vanaf stationsplein) en daarna kun je vanuit de fietsenstalling niet naar de perrons: eerst moet je met een trap naar beneden en dan vanuit de tunnel weer met een trap omhoog.
  • wil je naar Ede-Zuid, dan zal je buiten het station met een trap van 26 treden omhoog moeten. Er is ook geen fietsgootje, dus de trap is een onoverwinbare barrière. Wie slecht ter been is moet honderden meters omlopen en oversteken bij een onoverzichtelijke oversteekplaats, waar fietsers en voetgangers vier meter delen. Dit is ook de looproute naar de Reehorst ...
  • perron 5 ligt op het zuiden, waardoor wind regen hier over het gehele perron verspreidt, zodat je hier nooit droog kunt staan. Ieder station is wel een tochtgat, maar het hoge plafond maakt dat in Ede extra voelbaar.
  • na het plaatsen van de houten dakdelen in 2022 was iedereen enthousiast, maar dat verdween toen alle hout aan de buitenzijde werd afgedekt met grijze zinken afdekplaten: weg uitstraling ...
  • de kiss-and-ride voor het station is chaotisch geplaatst en veel te klein, waardoor het hier een wirwar van auto's is, die dan ook nog eens samen met de stadsbussen het terrein in en uit moeten. Er zijn ook te weinig taxi standplaatsen. Auto's van de busvervoerder staan overal en nergens. De kiss-and-ride aan de zuidzijde blijkt zelfs na ruim een jaar opening vrijwel onvindbaar voor wie daar nog niet eerder is geweest. 
  • wat een prachtig stationsplein had moeten worden, is een uitzicht geworden op de 'Houtopslag' (parkeergarage), waarvan het ontwerp zelfs voor een bedrijfsterrein zou worden afgekeurd.
  • de spoortunnel aan de noordzijde leidt naar 'nergens'. Je komt uit op het exercitieterrein van de vroegere kazernes, terwijl je verwacht naar het centrum te kunnen gaan. Een loop viaduct over de Klinkenbergerweg hier wordt niet voor 2029 verwacht.
  • er is nu een betaalde fietsenstalling waar je 24 uur gratis kunt staan. Het hele proces van fietsen plaatsen en naar trein lopen wordt hier als langdurig en omslachtig ervaren. Gratis fietsen stallen kan aan de noordzijde terwijl dat altijd ook kon aan de zuidzijde (Zuidplein). Fietsen die verkeerd staan worden gewoon weggehaald en naar een depot gebracht. Er is niet goed nagedacht over hoe vervoersbewegingen gaan.

Zie hierover in: [ vragen politieke partij ] (die dit zelf heeft laten gebeuren), [ artikel Edese Vos ], [ krant AD ], [ krant EdeStad ] en ga zo maar door,


Misser: trap naar Ede-Zuid

Probleem: trap is ontoegankelijk voor iedereen met een fiets, kinderwagen, rolstoel of zware koffers. Omlopen kan alleen via gevaarlijk kruispunt bij Akulaan/ Emmalaan.
Oplossing: roltrappen omhoog en naar beneden; fietsgootjes. 


Misser: parkeergarage

Wat is er fout: had onder de grond gemoeten of op WFC-terrein, lelijk ontwerp, geen combinatie van functies. Beter was het geweest de twee al geplande parkeergarages op het WFC-terrein (Mauritskwartier) te bouwen en het stationsplein leeg te laten.
Oplossing: zie in mijn [Schetsboek van Ede ].  


Misser: toegankelijkheid fietsenstalling

Probleem: vanaf het stationsplein kun je niet met een fiets naar de fietsenstalling. Andersom kun je vanuit de fietsenstalling niet naar het perron (links) lopen. Fietsenstalling is alleen toegankelijk voor wie een OV-kaart heeft. Veel (buitenlandse) studenten uit Wageningen en veel ouderen hebben die niet of hebben moeite met hoe het werkt. De laagste fietsenrekken zitten soms vol: niet iedereen kan een fiets optillen.
Oplossing: meer gratis fietsenstalling op meer plekken rond het station.


Misser: slechte ontvangst in Ede

Misser: entree via stationstunnel is weinig uitnodigend.
Oplossing: grote posters, uitleg bij highlights in omgeving, QR-codes naar wandelroutes, e.d.

Misser: je zou verwachten dan onze bezoekers aan de Reehorst via een rode loper daar naartoe zouden worden geleid. Ze moeten helaas via smalle overgangen en door stromen fietsers heen.
Oplossing: brede en duidelijke en veiligere looproute naar de Reehorst maken.


Misser: architectuur verknald

Probleem: In essentie had het oorspronkelijke ontwerp van Mecanoo een prachtig station kunnen opleveren, met een houten uitstraling. In de praktijk zorgt de grijze houtbedekking meer voor de uitstraling van een bedrijfshal.
Oplossing: is er niet meer.