Architectuur | 1945-1965 | markante gebouwen van Ede 


In dit onderdeel aandacht voor architectonisch interessante gebouwen, gebouwd na 1945. Langs alle panden fietsen of wandelen: [ klik hier ] (van de informatie bij deze tocht is in deze website gebruik gemaakt). Lijst van rijksmonumenten: [ klik hier ]. Lijst van gemeentelijke monumenten: [ klik hier ]. Alle foto's: (c) Allard Bijlsma.


Voormalig Marnixcollege | 1954

In 1954 werd een nieuwbouwlocatie aan de Gildestraat in het centrum van Ede in gebruik genomen. De school kreeg toen ook haar huidige naam, genoemd naar de 16e-eeuwse geleerde Filips van Marnix van Sint-Aldegonde. De school groeide snel. Al vrij snel werd een tweede vleugel aan de school gebouwd. In 1997 verhuisden alle onderwijslocaties naar de Prins Bernhardlaan, de locatie van de Padbergmavo. Het wandplastiek is ontworpen door de Amsterdamse kunstenaar Joop Sjollema. Het werd in 1964 aangebracht.


NIZO | 1955

In augustus 1952 wordt aan de Kernhemseweg begonnen met de bouw van het laboratorium voor zuivelonderzoek en ongeveer een jaar later met het werk aan de proeffabriek. Het opvallende gebouw, goed zichtbaar vanaf de N224, is een ontwerp van architectenbureau Hamerpagt BNA uit Arnhem. In mei 1955 werd met de melkverwerking begonnen, waarmee het instituut geheel voltooid was. Het NIZO is nog steeds actief.

Het Nederlands Instituut voor Zuivelonderzoek (NIZO) aan de Kernhemseweg 2 in Ede werd officieel geopend op 2 juni 1955 door de toenmalige minister van Landbouw en Visserij, Sicco Mansholt. Het gebouw bestaat dus inmiddels 71 jaar. De bouw van het laboratorium begon in augustus 1952. Ongeveer een jaar later startte de bouw van de proeffabriek. Het complex werd ontworpen door architectenbureau Hamerpagt uit Arnhem. In mei 1955 begon de melkverwerking en een maand later vond de feestelijke opening plaats. Het instituut zelf was al op 12 november 1948 opgericht, aanvankelijk in Hoorn. Voordat het nieuwe complex gereed was, gebruikte NIZO tijdelijk een villa aan de Stationsweg 99 in Ede. 

Het NIZO-gebouw werd oorspronkelijk gebruikt voor zuivelonderzoek en melkverwerking. Het instituut speelde een belangrijke rol in de ontwikkeling van de zuivelindustrie in Nederland. Huidige status: het NIZO is nog steeds actief en blijft zo een belangrijk instituut voor zuivelonderzoek. In 2024 werd een naastgelegen fabriek gekocht, voor het kunnen uitvoeren van tests en onderzoek.