Moderne kerkgebouwen van na 1945 | gebedshuizen in Ede


In dit onderdeel aandacht voor beeldbepalende gebedshuizen in Ede. Bron van de teksten is voor een deel de Wikipedia. Deze kerken zijn gebouwd na de Tweede Wereldoorlog. Zie [ hier ] voor een overzicht van oudere kerkgebouwen in Ede. Alle foto's: (c) Allard Bijlsma.


Taborkerk | 1948 | Prinsesselaan 

De Taborkerk aan de Prinsesselaan 8 in Ede, op de hoek met de Hovystraat, is een karakteristieke wederopbouwkerk uit 1953. Het gebouw werd ontworpen door architect B.W. Zijlers en in augustus 1953 in gebruik genomen. De kerk is dus inmiddels 73 jaar oud. Bijzonder is dat de Taborkerk ontstond uit een verschil van inzicht binnen de hervormde gemeenschap in Ede. Het gebouw is bovendien een voorbeeld van de traditionele protestantse kerkbouw in de eerste jaren na de Tweede Wereldoorlog.


Oud Gereformeerde Gemeente | 1951 | Schaapsweg

De kerk van de Oud Gereformeerde Gemeente “Schaapsweg” aan de Schaapsweg 75 in Ede dateert oorspronkelijk uit 1950 en is dus 76 jaar oud.
Het gebouw werd op 9 januari 1951 officieel in gebruik genomen. De architect was Dekker. Oorspronkelijk was het een kleine zaalkerk in traditionalistische stijl. De kerk werd verschillende keren uitgebreid. Bijzonder is dat de oorspronkelijke bouw uit 1950 door de verbouwingen grotendeels is verdwenen. Volgens de architectuurhistorische beschrijving van Archimon vormt de uitbreiding uit 1956 tegenwoordig het oudste overgebleven gedeelte. De kerk is ook bekend door predikant ds. M.A. van de Poel, die er van 1955 tot 1981 voorging.


Nieuw Apostolische kerk | 1952 | Ede-Zuid

De Nieuw-Apostolische Kerk is een internationaal christelijk kerkgenootschap dat in de negentiende eeuw ontstond uit de apostolische beweging. De kerk legt de nadruk op het evangelie van Jezus Christus, de wederkomst van Christus en de geestelijke leiding door levende apostelen.
Ook in Ede ontstond een plaatselijke geloofsgemeenschap. Zij maakt tegenwoordig deel uit van het district Midden-Nederland van de Nieuw-Apostolische Kerk.

Het kerkgebouw aan het Regentesseplein is stedenbouwkundig interessant. De gemeentelijke Cultuurhistorische Waardenkaart Ede beschrijft hoe het gebouw onderdeel vormt van een naoorlogse buurt met portiekflats van drie bouwlagen. Aan het ene uiteinde van deze buurt staat de Bethelkerk, met haar opvallende toren. Aan het andere uiteinde bevindt zich de Nieuw-Apostolische Kerk. Het gebouw staat schuin ten opzichte van de omliggende bebouwing en heeft een parkachtig voorplein. Daardoor vormt het een herkenbaar onderdeel van de stedenbouwkundige opzet.


RK Antonius van Paduakerk | 1953 | Stationsweg

De Sint-Antonius van Paduakerk is een rooms-katholiek kerkgebouw in de plaats Ede in de Nederlandse provincie Gelderland. De kerk, gebouwd in 1952 en 1953, is gewijd aan de heilige Antonius van Padua. Architect is Johannes Martinus van Hardeveld uit Amsterdam. Het is een gemeentelijk monument. De kerk bevindt zich aan de Stationsweg, iets ten noorden van het station Ede-Wageningen. De oorsprong van deze rooms-katholieke kerk in deze overwegend protestantse plaats is te vinden in het garnizoensverleden van Ede. 


Proosdijkerk | 1954 | Veenderweg

Gebouwd als Gereformeerde Jeugdkapel. Interessante wederopbouwkerk met torentje op rechterhoek. Sinds 1989 in gebruik bij de  Nederlands Gereformeerde Kerk. Uitbreiding vond plaats in 1999; daarbij verdween het torentje op de rechterhoek. De bekroning van dit torentje staat nu als ornament op de rotonde vlakbij de Proosdijkerk. 

Door een grote verbouwing wijkt het huidige uiterlijk af van hoe het gebouwd was. Mijn vader heeft als kerkmeester van de gereformeerde kerk, de klokken 'geprogrammeerd'. 

1969 | Bron: Historisch Museum Ede

1979 | Bron: Historisch Museum Ede

1995 | Bron: Historisch Museum Ede


Goede Herderkerk | 1958 | Ganzeweide

De kerk werd op 2 november 1958 als rooms-katholiek kerkgebouw ingewijd door mgr. Van Dodewaard. De Goede Herderkerk is een modern gebouw in trapeziumvorm. De brede zijde aan de kant van de entree is volledig van glas. Het priesterkoor ligt aan de tegenovergestelde smalle zijde. Aan weerszijden van het podium zijn ook glazen wanden. De kerk heeft een klokkentoren. In verband met terugloop van het kerkbezoek, werd het gebouw bij bisschoppelijk decreet per 1 april 2013 aan de eredienst onttrokken.

Vanaf 31 augustus 2014 is de kerk het nieuwe onderkomen van de Edese Baptistengemeente Op Doortocht. Deze gemeente hield haar erediensten lange tijd in congrescentrum de Reehorst, en daarna een aantal jaren in De Schuilplaats. De pastorie is afgebroken en heeft plaats gemaakt voor een multifunctioneel gebouw in dezelfde stijl als de kerk. De kruisweg in de kerk is behouden gebleven.


Sionkerk | 1958 | Proosdijerveldweg

De Sionkerk aan de Proosdijerveldweg 70 in Ede is een hervormde kerk die op 1 oktober 1958 officieel in gebruik werd genomen. Het gebouw is ontworpen door de Edese architect Th. Dekker en behoort tot de karakteristieke kerkgebouwen uit de wederopbouwperiode. In 2026 bestond de kerk dus 68 jaar. De Sionkerk is een voorbeeld van de sobere protestantse kerkarchitectuur uit de jaren vijftig. In tegenstelling tot oudere Edese kerken kreeg het gebouw geen hoge toren of rijk versierde gevel. Het oorspronkelijke interieur bevatte acht bijzondere ramen. Op elk raam was een voorstelling gezandstraald die een periode uit de Bijbelse geschiedenis verbeeldde. Boven de preekstoel kwamen grote christelijke symbolen: de Griekse letters Alpha en Omega en het Christusmonogram. Deze symbolen verwijzen naar Christus als het begin en het einde.


Bethelkerk | 1965 | Jan. Th. Tooroplaan

Sinds 1961 werden door de Hervormde gemeente in Ede Zuid diensten gehouden in een houten verenigingsgebouw aan de Blokkenweg Dit gebouw had de naam Bethel. Op woensdag 24 februari 1965 werd de huidige Bethelkerk geopend. Het gebouw bevindt zich op de hoek van de Diedenweg en de Jan Th. Tooroplaan. De architecten zijn Geenen en Oskam uit Eindhoven (later GOW Project- & Bouwmanagement. Het bakstenen gebouw bestaat uit een langgerekte kerkzaal met bijgebouwen. Aan de zijkant van de kerkzaal bevindt zich halverwege een driehoekige klokkentoren met uurwerken. De bouwstijl doet denken aan die van het nieuwe bouwen. Kenmerkend zijn de terugkerende patronen in de steenverbanden, de transparante stijl van de klokkentoren en de enorme ruimte van de kerkzaal. Voor in de kerkzaal bevindt zich een kansel uit voornamelijk steen en staal met erboven een groot klankbord. De naam van de kerk verwijst naar de Bijbelse plaats Bethel. Achter in de kerk is een raam van glaskunstenaar Lex van Voorst, een glasapplicatie met gebrandschilderd glas, waarin het verhaal van Jakob in Bethel wordt uitgebeeld. Hierboven is een balkon waarop het orgel is geplaatst. Het gebouw is een gemeentelijk monument.


Apostolisch Genootschap | 1972 | Hakselseweg

Het huidige kerkgebouw aan de Hakselseweg 39 werd in 1972 gebouwd. De kerk is een voorbeeld van de sobere, moderne kerkbouw uit de jaren zeventig. In die periode werden gebedshuizen steeds vaker ontworpen als laagbouw zonder traditionele kerktoren, met ruimte voor ontmoeting en gemeenschapsactiviteiten. De huidige kerk heeft volgens de gebouwregistratie een oppervlakte van ongeveer 550 m².


Open Hof | 1972 | Hoflaan

De Open Hof is een kerkgebouw in de wijk Veldhuizen in Ede. Het gebouw is een ontwerp van architect K.W. Ganzevoort uit Bennekom en is geopend op 23 maart 1972. De architect kreeg de opdracht een gebouw te ontwerpen dat, in navolging van een landelijke trend, gebruikt kon worden voor verschillende doeleinden, ook niet-kerkelijke. Er is een grote kerkzaal (de Alphazaal), de kerkzaal voor de gereformeerden. De kleinere Omegazaal is voor de Taborgemeente. Beide kerkzalen hebben een eigen entree. Daarnaast zijn er nog negen zalen van verschillende grootte.


De Tabernakel | 1975 | Verlengde Maanderweg

De Christelijk Gereformeerde Kerk zat oorspronkelijk aan de Driehoek. Het gebouw moest gesloopt worden (wat niet gebeurd is) en de kerk moest verhuizen. Op de hoek van de Verlende Maanderweg en de Kerkweg werd het evangelisatiegebouw De Meerpaal aangekocht. Dit gebouw werd gesloopt en hier verrees in 1975 de huidige Tabernakel.Nieuwe kerk gebouwd in 1975 naar ontwerp van architect ir. G. den Butter uit Schiedam aan de Verlengde Maanderweg 146.

Wanneer men de kerk betreedt, komt men achtereenvolgens in één rechte lijn over het kerkplein, door het portaal en vervolgens door de kerkzaal tot aan het liturgische centrum van de kerk waar de preekstoel, de avondmaalstafel en de doopvont staan. Het gebouw is diagonaal gepositioneerd met een schuin oplopend dak, waarop zich een dakruiter met luidklok bevindt. Hetzelfde schuin oplopende dak komt terug bij het voorportaal.


De Ark | 1981 | Heyendaal - Veldhuizen

De De Ark aan de Heyendaal 10 in de wijk Veldhuizen in Ede, werd gebouwd in 1981 en op 17 december 1981 officieel geopend. Het kerkgebouw behoort tot de Hervormde Gemeente Ede en werd ontworpen door architect H. Versluis.
De Ark is een interessant voorbeeld van moderne protestantse kerkarchitectuur uit de jaren tachtig. Anders dan de oudere Edese kerken heeft het gebouw geen traditionele toren en geen langgerekte kerkzaal. De architect koos voor een centrale, achtzijdige ruimte met daaromheen verschillende ontmoetings- en vergaderruimten.


Ontmoetingskerk | 1982 | Zuilestein

De Ontmoetingskerk aan de Zuilestein 1 in Ede werd in 1981–1982 gebouwd voor de Gereformeerde Kerk vrijgemaakt. Het gebouw is ontworpen door architectenbureau Van Pijkeren. De kerk is daarmee ongeveer 44 jaar oud en behoort tot de generatie moderne kerkgebouwen die tijdens de uitbreiding van Ede-West verrezen. Het gebouw heeft een relatief sobere architectuur, met een duidelijk herkenbare kerkzaal en een afzonderlijke toren. De lagere bouwdelen geven ruimte aan de aanvullende kerkelijke functies.


Oud Gereformeerde Gemeente | 1994| Noordelijke Spoorstraat

In het najaar van 1993 kocht de gemeente een voormalige gymnastiekzaal aan de Noordelijke Spoorstraat. Het gebouw werd vervolgens ingrijpend verbouwd. De inrichting werd aangepast voor het houden van kerkdiensten en het uiterlijk kreeg meer het karakter van een kerkgebouw. Daarbij werd ook een toren toegevoegd. Begin augustus 1994 werd de nieuwe kerk in gebruik genomen. Daarmee beschikte de gemeente voor het eerst sinds de kerkelijke scheiding van 1986 weer over een eigen kerkgebouw. De kerk is architectonisch vooral interessant vanwege de functieverandering. Anders dan veel Edese kerken uit de wederopbouwperiode werd dit gebouw niet oorspronkelijk voor religieuze bijeenkomsten ontworpen.


Kerkelijk Centrum Emmaus | 1996 | Rietkampen

De bouw verliep niet zonder discussie. In juni 1995 maakten bewoners van de nabijgelegen Lutulistate bezwaar tegen de geplande situering van het gebouw. Zij vreesden overlast en stelden voor het gebouw een kwartslag te draaien. De bouwkosten werden destijds geraamd op ongeveer 1,55 miljoen gulden. Emmaüs is een modern kerkelijk centrum met een kerkzaal en verschillende nevenruimten. Het gebouw werd niet alleen ontworpen voor kerkdiensten, maar ook voor ontmoetingen, vergaderingen en andere activiteiten. Er staat een elektronisch orgel van de Nederlandse fabrikant Johannus. De naam van de oorspronkelijke architect heb ik nog niet betrouwbaar kunnen achterhalen.


Zuiderkerk | 2008 | Zandlaan

De geschiedenis van deze Zuiderkerk begint in 2004, toen de Nederlandse Hervormde Kerk, de Gereformeerde Kerken en de Evangelisch-Lutherse Kerk samengingen in de Protestantse Kerk in Nederland (PKN). Een deel van de hervormde kerkleden kon zich niet met deze fusie verenigen en sloot zich aan bij de Hersteld Hervormde Kerk. Ook in Ede ontstond een Hersteld Hervormde Gemeente, die aanvankelijk geen eigen kerkgebouw had. In plaats van een volledig nieuwe kerk te bouwen, koos de gemeente voor de verbouwing van een bestaand bedrijfspand aan de Zandlaan 16. Een groot gedeelte van de werkzaamheden werd door vrijwilligers uitgevoerd, onder leiding van een huisvestingscommissie. Op zondag 6 april 2008 werden de eerste kerkdiensten in het verbouwde gebouw gehouden. De kerk was toen nog niet helemaal afgewerkt. De nieuwe kerkzaal bood plaats aan ongeveer 400 personen. Door een aangrenzende zaal bij de kerkzaal te betrekken, kon dit aantal worden uitgebreid tot ongeveer 475.


Petrakerk | 2013 | Lunterseweg

De Gereformeerde Gemeente van Ede werd op 9 februari 2007 officieel geïnstitueerd. Door de groei van de kerkelijke gemeenschap ontstond behoefte aan een eigen, groot kerkgebouw. De nieuwe kerk moest ruimte bieden aan ongeveer duizend kerkgangers. De gemeente koos voor een locatie aan de Lunterseweg, aan de rand van de toen nog volop ontwikkelende wijk Kernhem. Het architectenbureau RoosRos Architecten uit Oud-Beijerland ontwierp de kerk. In maart 2013 werd het gebouw opgeleverd en op 5 juni 2013 officieel in gebruik genomen. Het ontwerp is geïnspireerd op de protestantse kerkbouw uit het interbellum, maar uitgevoerd met moderne bouwtechnieken. De kerkzaal heeft een inwendige hoogte van ongeveer 22 meter.