Het Beatrixpark is vanuit de lucht het beste te herkennen van alle wijken van Ede. Eind jaren '30 werd de Beatrixkerk (1) al gebouwd en lagen de wegen er, maar pas na de oorlog werd de wijk echt gebouwd, pal op het Maanderzand. Het oude kerkelijke centrum de Open Haard (2) is vervangen door een medisch centrum. Kenmerkend zijn de jaren '50 flats aan de Anna van Burenlaan en Juliana van Stolberglaan (3) en de twee vijvers op het Beatrixplein. Op de plattegrond is goed te zien dat deze buurt planmatig is aangelegd, een unicum voor het Ede van net na WO II.  Bij (4) is de nieuwebouw van het ouderenwooncentrum het Maanderzand te vinden en daarnaast (4) het Marnix College, dat vanuit het centrum hier naartoe is verhuisd. Nog net op de kaart (6) is de Nieuwe Kerk te zien, ook een historisch kerk van Ede. Alle foto's: Allard Bijlsma. Basiskaart: openstreetmap.org.

Wil je meer weten over het kuuroord dat hier ooit lag, [ klik hier ]. Zie ook het uitgebreide verhaal van het ontstaan van de buurt bij [ Hoe Zat Dat? ]. Er is ook een [ podcast ] gemaakt over het ontstaan van de buurt. Lees ook het [ interview ] met Bert Jan Hartog, hier in 1945 geboren.

De Beatrixkerk

Bij de opening heette de kerk Zuiderkerk. Na het gereedkomen van het Beatrixpark werd dit pas Beatrixkerk.

In 2025 zag het interieur er nog net zo uit als direct na de bouw. Alleen de houten vloer is vervangen door een stenen versie en de bankjes zijn nu stoelen geworden. Zie [ hier ] voor meer over de Beatrixkerk.

Het Beatrixpark

Beatrixplein

Vanaf 1904 woonde hier de natuurgenezer Murk Balt, die een groot deel van het Maanderzand in bezit kreeg. Hij vestigde er zijn natuurkuuroord Dominus Providebit. Zijn eerste woonhuis stond zelfs aan wat tegenwoordig het Beatrixplein is. In 1924 verkocht Balt een groot deel van zijn grond aan de Maatschappij tot Exploitatie van het Maanderzand. Deze maatschappij wilde het gebied ontwikkelen tot een nieuwe woonwijk. Er werden wegen aangelegd en de eerste villa's gebouwd. Het Beatrixplein past binnen deze zorgvuldig ontworpen wijkstructuur. De twee vijvers geven het plein een symmetrisch karakter en vormen samen met het groen een rustpunt tussen de omliggende woonstraten. De huidige bebouwing rond het Beatrixplein ontstond voornamelijk aan het einde van de jaren vijftig en het begin van de jaren zestig. Volgens de Basisregistratie Adressen en Gebouwen dateren de woningen aan de nummers 4 tot en met 9 uit 1958. Andere woningen werden in 1959, 1960 en 1961 gebouwd.

Linksaf: Irenelaan, rechtdoor: Beatrixlaan, rechtsaf: Margrietlaan. 

Flats Anna van Burenlaan en Juliana van Stolberglaan

De flats aan de Anna van Burenlaan en de Juliana van Stolberglaan in het Beatrixpark in Ede zijn gebouwd rond 1958–1959. Ze behoren tot de kenmerkende wederopbouwarchitectuur van Ede. Bijzonder is dat de oorspronkelijke bouwplannen tijdens de voorbereiding ingrijpend werden veranderd, onder andere vanwege de grote woningnood.  Kenmerkend voor flats uit deze tijd, zijn de maximaal drie verdiepingen, in verband met het ontbreken van een lift. 

Aanvankelijk was het de bedoeling dat het Beatrixpark een ruime, groene woonwijk zou worden, met voornamelijk eengezinswoningen en enkele lage appartementengebouwen. Langs de Anna van Burenlaan en Juliana van Stolberglaan werden oorspronkelijk middenstandsflats van twee woonlagen gepland. Door de toenemende woningnood besloot de gemeente echter meer woningen op dezelfde grond te realiseren. De flats kregen daarom drie woonlagen en een deel van de appartementen werd kleiner gemaakt.

De flats zijn interessant omdat ze een overgang vertegenwoordigen in de Edese woningbouw. In de jaren direct na de oorlog werden nog veel woningen gebouwd in traditionele baksteenarchitectuur met schuine daken. Tegen het einde van de jaren vijftig kwamen steeds meer modernistische woongebouwen met platte daken, repetitieve gevels en gestapelde woningen. In het cultuurhistorisch onderzoek van RAAP naar de gemeente Ede worden de galerijflats aan de Anna van Burenlaan expliciet genoemd als voorbeeld van nieuwe woonvormen uit deze periode.

Wandelen door de Beatrixbuurt