18. Parkweg en stationsgebied | Mooi Ede

De Parkweg (1) lag 150 jaar geleden niet in Ede, maar in het Buurtschap Maanen (meer westelijk). Na de aanleg van de spoorlijn in 1845 (2), de vestiging van twee kazernes in 1906 (3) en de komst van de ENKA-fabriek in 1922 (4), groeide het dorp Ede naar de buurt Maanen toe en inmiddels is Ede-Zuid gewoon een wijk van Ede. Als vanouds zat hier veel horeca en daar is een klein deel van gebleven. Op de kop (5) zijn recentelijk appartementen gebouwd. In 2024 opent het nieuwe station Ede-Wageningen en dan zal de Parkweg ook weer met de Stationsweg verbonden zijn via een nieuwe tunnel (6). De Parkweg is hét winkelgebied voor de (nieuwe) bewoners van OpEnka en de kazerneterreinen. Alle foto's: Allard Bijlsma.  Basiskaart: openstreetmap.org.


Horeca

Manen was vroeger een zelfstandige buurt. Er was een eigen buurtbestuur met een buurtrichter en buurtmeesters. De buurt bezat een aanzienlijk grondgebied. Een groot gedeelte hiervan werd rond het begin van de twintigste eeuw door het rijk aangekocht voor de bouw van kazernes, ten behoeve van de komst van het garnizoen naar Ede. In 1911 werden de overgebleven gronden verkocht en werd de buurt opgeheven. De Parkweg werd na de WO II een belangrijk uitgaansgebied. Deels is dat nu ook nog zo, maar de meeste horeca zit nu op het Museumplein, in het Centrum. Op dit moment wordt de kop van de Parkweg ontwikkeld. In 2023 komt er een nieuwe tunnelverbinding met de Stationsweg, voor voetgangers en fietsers. Pas in 2025 zullen hier de oude stationsgebouwen verdwijnen.


Het benzinestation | door de jaren heen

Opmerkelijk is dat er zich op de kop van de Parkweg, zich anno 2023 nog steeds een benzinestation bevindt, pal op de bebouwing. 

1968 | Foto Cord Otting | (c) Gemeentearchief Ede.

1998 | Foto (c) G van Putten.

2022 | Foto (c) Jan Kosman

2022 | Foto (c) Jan Kosman


Bombardement 1944

Bron: Gemeentearchief Ede.

Op 17 september werd Ede, in het kader van 'Operatie Market Garden', gebombardeerd. De kazerneterreinen waren het doel, maar rond de Parkweg werden meerdere gebouwen getroffen, waarbij doden en gewonden vielen.


Zuidplein Station Ede-Wageningen

1964 | Bron: Gemeentearchief Ede.

1969 | Bron: Serc.

Bron: Gemeentearchief Ede.

Situatie 2021 | dit gebied verandert de komende jaren sterk. Dit plein en de stationsgebouwen hier, zullen in 2024 verdwijnen. Ter hoogte van de Stationsweg komt in 2024 een fietstunnel die deel uitmaakt van de snelfietsroute Ede-Wageningen.

Het nieuwe station krijgt een fietsenstalling voor 6000 fietsen. Het Zuidplein zal daardoor een stuk leger worden. Deze foto's: maart 2023.


Oranjepark

Er zijn niet veel oude villa's over in dit gebied. Vroeger stonden hier meerdere statige hotels. Het gebied werd Park Maanen genoemd, omdat het viel onder het buurtschap met deze naam. In 1911 werd de buurt opgeheven en sinds die tijd valt het onder Ede. Deze foto's: 2021.

Helaas is de aanblik van de prachtige huizen in de Oranjelaan anno 2023 onderhevig aan het erachter gebouwde 'Op de Kop'.


Spindop | winkelcentrum